Breng mij naar het informatiepaneel!
Op 6 maart 1944 ondernam de Amerikaanse luchtmacht de eerste succesvolle Amerikaanse bombardementsvlucht met als doel Berlijn. In totaal werden 730 bommenwerpers naar Berlijn gestuurd, waarvan 504 B-17 Flying Fortresses en 226 B-24 Liberators. De formatie vloog met een vrij directe route naar Berlijn, die zowel op de heen- als terugweg over Zuidoost-Drenthe liep. Als escorte van de bommenwerpers werden 801 Amerikaanse jagers meegestuurd. Deze waren van de types P-38 Lightning, P-47 Thunderbolt en P-51 Mustang. Ongeveer 10% van de bommenwerpers keerde niet terug: in totaal gingen er 75 bommenwerpers verloren. Deze dag zou bekend komen te staan als ‘Black Monday’.
Als onderdeel van de Duitse verdediging op deze aanval stegen achttien Fw 190A jagers van III. Gruppe, Jagdgeschwader 11 (III./JG 11) om 11:04 uur op vanaf vliegbasis Oldenburg. Zij vormden samen met twintig Bf 109s van III. Gruppe, Jagdgeschwader 54 (III./JG 54) de achterhoede van de zestien Fw 190s van I. Gruppe, Jagdgeschwader 1 (I./JG 1). Het gevechtsverband werd gedekt door de vijftien Bf 109s van II. Gruppe, Jagdgeschwader 11 (II./JG 11) die zo’n 1000 meter vloog.
Om 11.45 uur werd een grote formatie Amerikaanse bommenwerpers op een tegenovergestelde koers waargenomen; Met een naderingssnelheid van ongeveer 800 km/u nam de afstand snel af, zodat slechts enkele minuten later de eerste frontale aanval van het Duitse verband tegen zo’n 80 B-17s plaatsvonden boven het gebied van Haselünne. Opmerkelijk genoeg werden er maar acht P-47 jagers waargenomen als escorte. In minder dan een minuut raceten het verband al vurend door de rijen bommenwerpers, waarvan een aantal zwaar getroffen werden.
Ondertussen hadden de Bf 109s van II./JG 11 het tegen de Amerikaanse escortejagers opgenomen en hen in een hardnekkige strijd verwikkeld, maar ze konden niet voorkomen dat individuele P-47’s het verband naderden die zich na de eerste aanval aan de achterzijde van de Amerikaanse vloot aan het hergroeperen waren.
Ter hoogte van Osnabrück werd de frontale aanval herhaald, waarna het luchtgevecht tegen 12:20 uur eindigde. Dit omdat de Duitse toestellen weinig brandstof meer hadden, en de meeste munitie hadden verschoten. In dit eerste luchtgevecht claimden JG 1 en JG 11 in totaal 36 afschotten (waarvan een aantal dubbelclaims). Tegelijkertijd sneuvelden er drie Duitse piloten en raakten vijf anderen gewond.
Om 13:01 uur stegen zeven Fw 190s van III./JG 11 op vanaf Oldenburg voor hun tweede inzet. Over deze inzet is weinig bekend, maar het is aannemelijk dat er een kort luchtgevecht met een aantal B-24 bommenwerpers van de 2nd Bomb Division werd uitgevochten.
Nadat de Amerikaanse bommenwerpers ook op de rest van de route hevig werden aangevallen door andere Duitse eenheden, stegen om 14:29 uur vier Fw 190s voor hun derde inzet op vanaf Oldenburg. Na een zuidoostelijke koers kwamen deze toestellen, geleid door Staffelkapitän Oberleutnant Hugo Frey van 7. Staffel, Jagdgeschwader 11 vliegende in Fw 190A-6 Wnr. 470083, ten westen van Meppen in een luchtgevecht met een B-17 formatie.
Voor meer informatie over Hugo Frey, klik op onderstaande uitvouwbare balk.
Oberleutnant Hugo Frey
Hugo Frey werd geboren op 14 april 1915 in Heilbronn als zoon van Friedrich Frey en Marie Sofie Kretschmer te Heilbronn. Hugo had twee broers en/of zussen. Hugo's vader werkte als kleermaker. Het gezin woonde aan de Herbststraße 2, Heilbronn.
Op 28 oktober 1935 meldde Hugo zich aan voor bij de Luftwaffe. Hier werd hij toegelaten waarna hij begon aan zijn opleiding tot vlieger. Uiteindelijk werd Hugo toebedeeld aan 1. Staffel, Lehrgeschwader 2. Hier werd hij ingezet tijdens de Duitse invasie van Polen, en wist hij op 4 september 1939 zijn eerste toestel neer te schieten. Het betrof hier een Pools PZL-11 jachtvliegtuig. Na de verovering van Polen werd Lehrgeschwader 2 ook ingezet tijdens de Duitse invasie van Frankrijk. Hier wist Hugo op 27 mei 1940 zijn tweede vliegtuig neer te schieten. Ditmaal betrof het een tweemotorige Franse Potez 63, die hij om 13:10 uur neerschoot.
Op 1 mei 1940 werd Hugo na deelgenomen te hebben aan de '2. Lehrganges für Kriegsoffizier-Nachwuchs' bevordert tot Leutnant.
In december 1940 werd Hugo overgeplaatst naar 2. Staffel, Jagdgeschwader 1, die onder het bewind van de befaamde Oberleutnant Walter Oesau stond. Hier ontwikkelde Hugo zich in een uitstekende jachtvlieger die het vak goed onderstond. Jagdgeschwader 1 werd kreeg als taak het verdedigen van het Duitse luchtruim. Dit deden zij vanaf vliegbasis Jever. In september wist Hugo zijn derde toestel neer te schieten. Het betrof hier een Engelse Boston bommenwerper die hij op 4 september 1942, om 10:27 uur, neerschoot. Vanaf oktober 1942 kreeg Hugo het bevel over 2. Staffel, Jagdgeschwader 1.
Leutnant Heinz Knoke en Oberleutnant Hugo Frey bij de Bf 109 'Schwarze 3' van Knoke te Jever, februari 1943
In maart 1943 werd er binnen Jagdgeschwader 1 en 2 gereorganiseerd, omdat beide eenheden onderdelen moesten afstaan voor het nieuw opgerichte Jagdgeschwader 11. De hervormde Jagdgeschwader 1 werd hierop verplaatst naar vliegbasis Deelen om het Nederlandse gebied te verdedigen. Hugo werd overgeplaatst naar 10. Staffel, waar hij Staffeloffizier was.
Vliegers van 10. Staffel, Jagdgeschwader 1 voor een Fw 190 op Deelen. Van links naar rechts: Uffz. Rathenow, onbekend, onbekend, Uffz. Flemming, Oblt. Hugo Frey, Uffz. Snaidero, Gefr. Kirchhoff, Uffz. Haspel, Fw. Laun, Uffz. Bütschek en Ofw. Schott.
Niet veel later werd Hugo weer teruggeplaatst naar 2. Staffel, waar hij Staffelführer werd. In de tussentijd had Hugo niet stilgezeten maar had hij zich ontwikkeld tot een 'Viermot-killer'. Met de Amerikanen die recentelijk hun bombardementsvluchten waren begonnen, bleken de B-17 Flying Fortress en B-24 Liberator een ware uitdaging te zijn voor de Duitse jachtvliegers. Hugo had er tot zijn overstap naar 7. Staffel, Jagdgeschwader 11 al vier weten neer te schieten.
Op 1 april 1943 stapte Hugo over naar 7. Staffel, Jagdgeschwader 11, waar hij ook Staffelkapitän werd. Hier zou Hugo de rest van zijn oorlog vliegen, en zich tot een welbekende en gerespecteerde vlieger ontwikkelen. Dit ging echter niet zonder slag of stoot: Op 18 juli 1943 moest Hugo voor de krijgsraad verschijnen. De notitie luidt: "In een strafzaak voor ongehoorzaamheid (heeft een auto naar het station gestuurd om een vakantieganger op te halen zonder een rijbevel) werd geen aanklacht ingediend."
Een foto genomen na een overleg, onder meer over de overname van 7. Staffel, Jagdgeschwader 11 door Hugo, te Jever. Van links naar rechts: Dr. Perl, Oblt. Hugo Frey, Lt. Kiel, Maj. Dickfeld en Hptm. Specht.
Op 26 november 1943, toen Hugo al 18 vliegtuigen had weten neer te schieten, was Hugo verantwoordelijk voor het neerschieten van twee B-17 bommenwerpers en een P-47 Thunderbolt jager. Hiermee liet Hugo nogmaals zien dat hij zijn vak verstond, en tot een van de kundigste jachtvliegers van de Luftwaffe was.
Ondanks zijn succes merkte ook Hugo dat de oorlog steeds meer in het voordeel van de geallieerden bewoog en het voor vliegers zoals hem lastig was de aanhoudende stroom bombardementsvluchten met steeds groter wordende bommenwerpers en escortejagers af te slaan. Steeds meer collega's, die net zo ervaren waren als Hugo, begonnen niet meer terug te keren.
Hugo na terugkomst van een missie tegen Amerikaanse bommenwerpers en hun escortejagers op 3 februari 1944. Hugo wist op deze datum een P-47 Thunderbolt, zijn 28e claim, neer te schieten. Duidelijk te zien is de vermoeidheid op zijn gezicht, waarschijnlijk veroorzaakt door de steeds toenemende stress.
Op 6 maart 1944 werd Hugo na drie keer in een hevig luchtgevecht betrokken te zijn neergeschoten. Zijn collega's hoorde hem nog omroepen dat hij geraakt was en naar beneden ging. Hugo zou zijn crash niet overleven.
Hugo behaalde in totaal 32 overwinningen:
4 september 1939 (? uur): PLZ-11 (eenheid: 1. Staffel, Lehrgeschwader 2)
27 mei 1940 (13:10 uur): Potez 63 (eenheid: 1. Staffel, Lehrgeschwader 2)
4 september 1942 (10:27 uur): Douglas (het bleek een Boston Mk.III te zijn) (eenheid: 10. Staffel, Jagdgeschwader 1)
27 januari 1943 (11:15 uur): B-17 (eenheid: 2. Staffel, Jagdgeschwader 1)
26 februari 1943 (11:20): B-17, ten noorden van Varrel (eenheid: 2. Staffel, Jagdgeschwader 1)
18 maart 1943 (15:18 uur): B-24, ten noorden van Wangerooge (eenheid: 2. Staffel, Jagdgeschwader 1)
22 maart 1943 (15:25 uur): B-17, ten noorden van Nordeney (eenheid: 2. Staffel, Jagdgeschwader 1)
25 juni 1943 (? uur): B-17 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
25 juli 1943 (17:05): B-17 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
26 juli 1943 (14:35): B-17 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
28 juli 1943 (11:00 uur): B-17, ten zuiden van Hannover (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
29 juli 1943 (09:50 uur): B-17 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
? 1943: Viermot (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
4 oktober 1943 (10:12 uur): Beaufighter, ten noorden van Langerooge (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
8 oktober 1943 (16:40 uur): B-17, ten zuidoosten van Wangerooge (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
9 oktober 1943 (15:45 uur): B-17 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
5 november 1943 (? uur): B-24 (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
18 november 1943 (13:30 uur): B-17, bij Lister-Jammerbugt (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
26 november 1943 (12:14 uur): B-17, in Raum Aurich-Bremen-Löningen (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
26 november 1943 (12:14 uur): B-17, in Raum Aurich-Bremen-Löningen (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
26 november 1943 (12:20 uur): P-47, in Raum Aurich-Bremen-Löningen (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
1 december 1943 (12:30 uur): B-24, in Raum Spa-Düren-Solingen (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
11 december 1943 (12:40 uur): B-17, in Raum Borkum-Emden-Zuider Zee (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
20 december 1943 (13:00 uur): B-17, in Raum Cuxhaven-Bremen-Zuider Zee (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
20 december 1943 (13:00 uur): P-51, bij Bremen (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
11 januari 1944 (11:30 uur): B-17, in Raum Goslar-Oschersleben (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
11 januari 1944 (11:30 uur): B-17, in Raum Goslar-Oschersleben (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
3 februari 1944 (11:10 uur): P-47, bij Rühlertwist (betreft hoogstwaarschijnlijk een foutieve claim) (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
6 maart 1944 (15:05 uur): B-17, in Raum Assen-Alkmaar (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
6 maart 1944 (15:08 uur): B-17, in Raum Assen-Alkmaar (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
6 maart 1944 (15:10 uur): B-17, in Raum Assen-Alkmaar (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
6 maart 1944 (15:15 uur): B-17, in Raum Assen-Alkmaar (eenheid: 7. Staffel, Jagdgeschwader 11)
Hugo werd op 10 maart 1944, om 10:30 uur, begraven te Groningen. Hij was posthuum bevorderd tot Hauptmann. Op 4 mei 1944 werd Hugo postuum onderscheiden met het Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes.
In dit luchtgevecht werden vier claims gemaakt, die allen toegeschreven kunnen worden aan de ‘Viermotkiller’ Oberleutnant Hugo Frey voor zijn 29e tot en met 32e claim. Onder de toestellen die Oberleutnant Hugo Frey claimde waren vermoedelijk de B-17G Flying Fortress 42-31135 ‘Suzy Sag Tits’, B-17G Flying Fortress 42-37886 ‘Blitzing Betsy’ en B-17G Flying Fortress 42-38177 ‘Shack Rabbits’.
Naast Fw 190A-6 Wnr. 470083 stortten er op 6 maart 1944 nog meer toestellen in het grensgebied neer. Bij zeven andere hiervan heeft Stichting Luchtoorlog Onderzoek Drenthe een Lost Wings informatiepaneel geplaats. Zie het kaartje voor de andere crashes:
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Klik hier voor meer informatie!
Het is tijdens dit luchtgevecht dat het toestel gevlogen door Oberleutnant Hugo Frey werd getroffen door afweervuur van de B-17s. Volgens Technical Sergeant Ivan Nathan Finkle, radiotelegrafist van de B-17G Flying Fortress 42-37886 ‘Blitzing Betsy’, was het zijn bemanning die Oberleutnant Hugo Frey neerschoot. Hoe dan ook stortte Fw 190A-6 Wnr. 470083 om 15:15 uur te Erm neer:
“Op Maandag 6 maart 1944 te 15:15 uur stortte, na een hevig luchtgevecht boven de gemeente Sleen, een Duitsch jachtvliegtuig neer in de bouwlanden tusschen de buurtschappen Sleen en Erm, circa 200 meter ten oosten van de weg Sleen-Erm. De wrakstukken van dit toestel waren in een omtrek van circa 300 meter verspreid.
Van de piloot konden alleen lichaamsdeelen geborgen worden. Uit gevonden stukken uniform bleek dit een ‘Oberleutnant’ te zijn, terwijl een gevonden zakboekje o.a. het herkenningsplaatje bevatte met het no. 53532/6. Aan de gevonden rechterhand bevond zich aan trouwring met de initialen K.P. Ring en zakboekje werden ingeleverd bij de Ortskommandantur te Assen. De restanten van het lijk zijn gekist en zijn opgehaald door militairen van de Wehrmachtskommdantur te Groningen.
Tegelijk met het neerstorten van bovengenoemd jachtvliegtuig stortte een groote motor van een Amerikaansch vliegtuig neer in het bouwland nabij de buurtschap Diphoorn, aan de zandweg Sleen-Emmen, terwijl 3 parachutisten landden in de nabijheid van het neergestorte jachtvliegtuig. Dit bleken Amerikanen te zijn, welke ’s avonds op verzoek van de Ortskommandantur te Assen, naar Assen zijn overgebracht.”
Laten we de herinnering levendig houden aan deze gebeurtenis en Oberleutnant Hugo Frey.
Hugo Frey
Piloot
KIA
De piloot van Fw 190A-6 Wnr. 470083, Oberleutnant Hugo Frey, werd op 10 maart 1944 begraven te Esserveld in Groningen, tijdens een ceremonie bijgewoond door het Marinepfarrämter (Marineparochie) van Dienststelle Groningen van het Duitse leger. Oberleutnant Hugo Frey werd na de oorlog gerepatrieerd naar Ysselsteyn.
Rust in vrede.
Het graf van Hugo Frey
Heeft u meer informatie over deze crash? Lever het aan!
Bronnen:
- Archief Stichting Luchtoorlog Onderzoek Drenthe
- Bundesarchiv B 578/Frey, Hugo
- Einsatz in der Reichsverteidigung von 1939 bis 1945, Jagdgeschwader 1 und 11 (Teil 2) – Jochen Prien & Peter Rodeike
- Day Fighters in the Defence of the Reich, a War Diary, 1942-45 – Donald Caldwell